Van 5 tot en met 11 oktober 2026 staat Nederland in het teken van de Week van de Veiligheid. Een mooi moment om extra aandacht te besteden aan iets wat eigenlijk iedere dag vanzelfsprekend zou moeten zijn: veilig kunnen werken.
Het landelijke thema van dit jaar is “Samen voor een Veilige Samenleving”. Daarbij ligt de nadruk op het signaleren en voorkomen van agressie en geweld en het ondersteunen van mensen die hiermee te maken krijgen. Maar veiligheid op het werk gaat natuurlijk verder dan dat. Een veilige werkomgeving ontstaat wanneer risico’s tijdig worden herkend, medewerkers weten wat er van hen wordt verwacht en veiligheid onderdeel is van de dagelijkse manier van werken.
Veiligheid begint met zien wat er gebeurt
Veel onveilige situaties ontstaan niet plotseling. Vaak zijn er vooraf al signalen.
Een bijna-ongeval dat niet wordt gemeld. Een machine waarvan iedereen weet dat er iets aan mankeert. Een medewerker die regelmatig te maken krijgt met agressief gedrag. Een werkwijze die in de praktijk anders wordt uitgevoerd dan op papier staat. Of werkzaamheden waarbij medewerkers denken: “We doen het altijd zo.”
Juist die signalen zijn waardevol.
Een organisatie met een goede veiligheidscultuur wacht niet totdat er iets gebeurt, maar bespreekt risico’s voordat ze tot een incident leiden.
Een veilige werkplek is meer dan regels en procedures
Natuurlijk zijn regels belangrijk. Werkgevers hebben de verantwoordelijkheid om arbeidsrisico’s in kaart te brengen en passende maatregelen te nemen. Denk aan een actuele RI&E, veilige arbeidsmiddelen, goede instructies, voldoende bedrijfshulpverlening en aandacht voor opleiding en toezicht.
Maar met alleen een handboek, certificaat of procedure ben je er niet.
Veiligheid moet uiteindelijk zichtbaar zijn op de werkvloer.
Weten medewerkers welke risico’s zij lopen? Durven zij een onveilige situatie te melden? Wordt daadwerkelijk een LMRA uitgevoerd voordat het werk begint? Spreken collega’s elkaar aan? En wordt er vervolgens ook iets met meldingen en verbeterpunten gedaan?
Dat zijn de vragen die bepalen hoe veilig een organisatie werkelijk is.
Ook sociale veiligheid hoort bij veilig werken
De Week van de Veiligheid vraagt dit jaar specifiek aandacht voor agressie en geweld. Dit onderwerp verdient een vaste plaats binnen het arbobeleid.
Agressie kan verschillende vormen aannemen: van schelden, intimidatie en bedreiging tot fysiek geweld. Medewerkers met veel klantcontact, zorgmedewerkers, baliemedewerkers, toezichthouders, chauffeurs en medewerkers die alleen werken kunnen hiermee te maken krijgen.
Werkgevers kunnen hierin veel betekenen. Bijvoorbeeld door risico’s op agressie en geweld mee te nemen in de RI&E, duidelijke afspraken te maken over wat wel en niet wordt geaccepteerd, medewerkers te trainen en incidenten goed te registreren en te evalueren.
Maar vooral ook door duidelijk te maken: je hoeft agressie niet als “onderdeel van je werk” te accepteren.
Gebruik de Week van de Veiligheid als controle moment
De Week van de Veiligheid is een goed moment om eens kritisch naar de eigen organisatie te kijken.
Is onze RI&E nog actueel?
Zijn de maatregelen uit het Plan van Aanpak daadwerkelijk uitgevoerd?
Weten medewerkers wat zij moeten doen bij een calamiteit?
Zijn arbeidsmiddelen tijdig gekeurd?
Zijn medewerkers voldoende geïnstrueerd en opgeleid?
Worden bijna-ongevallen en onveilige situaties gemeld?
Hebben we voldoende aandacht voor agressie, werkdruk en sociale veiligheid?
En misschien wel de belangrijkste vraag: leeft veiligheid binnen onze organisatie of staat het vooral op papier?
Een paar eenvoudige vragen kunnen al verrassend veel inzicht geven.
Van moeten naar willen
Een sterke veiligheidscultuur ontstaat wanneer veiligheid niet alleen iets is wat moet vanwege wetgeving, een opdrachtgever of een certificaat.
De grootste stap wordt gezet wanneer medewerkers en leidinggevenden veiligheid belangrijk vinden, omdat zij iedere dag gezond naar huis willen en datzelfde ook voor hun collega’s willen.
Dat betekent samen risico’s bespreken, van incidenten leren, verbeteringen doorvoeren en elkaar durven aanspreken. Niet om iemand terecht te wijzen, maar om te voorkomen dat het misgaat.
Veiligheid is tenslotte niet alleen de taak van één veiligheidskundige, preventiemedewerker of leidinggevende.
Veiligheid maken we samen.
Hoe veilig is uw organisatie?
De Week van de Veiligheid is een mooi moment om daar eens bewust bij stil te staan.
IKAS ondersteunt organisaties bij het verbeteren en praktisch organiseren van arbeidsveiligheid. Van RI&E, VCA en veiligheidscultuur tot BHV, opleidingen, VGM-vraagstukken en keuringen van arbeidsmiddelen.
Niet alleen om aan verplichtingen te voldoen, maar vooral om ervoor te zorgen dat veilig werken iedere dag onderdeel is van het werk.
Want uiteindelijk is dat waar veiligheid over gaat: risico’s herkennen, op tijd handelen en ervoor zorgen dat iedereen na het werk weer veilig naar huis gaat.
Recente reacties