Op 26 september is het de Europese Dag van de Talen. Een dag waarop in heel Europa aandacht wordt gevraagd voor taal, meertaligheid en het belang van elkaar begrijpen.
En juist dat laatste is ook binnen veiligheid ontzettend belangrijk.
Want goede veiligheidscommunicatie begint niet bij een procedure, een instructie of een bord aan de muur. Het begint bij de vraag: begrijpt degene voor wie de informatie bedoeld is, ook daadwerkelijk wat ermee wordt bedoeld?
Veilig werken begint met elkaar begrijpen
Op veel werkplekken werken mensen met verschillende nationaliteiten en taalachtergronden samen. Zeker in sectoren zoals de bouw, industrie, logistiek en techniek is een internationale samenstelling van teams heel normaal.
Dat vraagt iets van de manier waarop we veiligheidsinformatie aanbieden.
Een VGM-plan, werkvergunning, toolbox of werkinstructie kan inhoudelijk volledig juist zijn. Maar als een medewerker de informatie onvoldoende begrijpt, wordt het beoogde veiligheidsniveau niet bereikt.
Alleen informatie verstrekken is dus niet voldoende. Een werkgever moet er ook voor zorgen dat instructies begrijpelijk zijn voor de mensen die ermee moeten werken.
Taal mag geen veiligheidsrisico worden
Misverstanden op de werkvloer kunnen grote gevolgen hebben.
Denk bijvoorbeeld aan een medewerker die:
- een waarschuwing verkeerd interpreteert;
- een werkinstructie niet volledig begrijpt;
- niet weet wat hij tijdens een calamiteit moet doen;
- een gevaarlijke situatie niet kan of durft te melden;
- een toolbox volgt zonder de inhoud daadwerkelijk te begrijpen;
- veiligheidsinformatie alleen ontvangt in een taal die hij onvoldoende beheerst.
Dan ontstaat een risico dat relatief eenvoudig te voorkomen is door bewust na te denken over communicatie.
Meer dan alleen vertalen
Een document vertalen naar verschillende talen kan helpen, maar goede veiligheidscommunicatie gaat verder dan dat.
Lange teksten vol vaktaal blijven, ook na een vertaling, soms lastig te begrijpen.
Daarom kan het effectiever zijn om informatie te ondersteunen met pictogrammen, foto’s, tekeningen of praktische voorbeelden. Ook korte zinnen en duidelijke instructies helpen.
Bij werkzaamheden met grotere risico’s is het daarnaast belangrijk om te controleren of medewerkers de instructie daadwerkelijk hebben begrepen.
Laat iemand bijvoorbeeld in eigen woorden uitleggen wat hij gaat doen, welke risico’s aanwezig zijn en welke maatregelennodig zijn.
Zo wordt een instructie een gesprek in plaats van alleen een verplicht moment waarop een handtekening wordt gezet.
Denk ook aan de noodsituatie
Taal en veiligheid komen misschien nog wel het duidelijkst samen tijdens een calamiteit.
Wanneer seconden tellen, moet voor iedereen duidelijk zijn:
- Waar is de dichtstbijzijnde vluchtweg?
- Wat betekent het alarmsignaal?
- Waar is de verzamelplaats?
- Wie moet worden gewaarschuwd?
- Wat moet ik wel en juist niet doen?
Goede vluchtwegmarkering, herkenbare pictogrammen en eenvoudige instructies kunnen daarbij letterlijk van levensbelang zijn.
Een noodorganisatie moet daarom aansluiten bij de mensen die daadwerkelijk op de locatie aanwezig zijn.
De LMRA werkt alleen als iedereen hem begrijpt
Hetzelfde geldt voor de Laatste Minuut Risico Analyse.
Een LMRA is geen formuliertje dat vlak voor aanvang van het werk moet worden ingevuld. Het is bedoeld als laatste bewuste controle:
Is de situatie zoals verwacht?
Zijn de risico’s beheerst?
Kan ik mijn werkzaamheden veilig uitvoeren?
Wanneer medewerkers niet begrijpen welke vragen worden gesteld, verliest de LMRA zijn functie.
Gebruik daarom duidelijke taal en zorg ervoor dat medewerkers weten waarom zij een LMRA uitvoeren.
Veiligheid kent geen taalgrenzen
De Europese Dag van de Talen draait om taaldiversiteit en het leren begrijpen van elkaar.
Voor organisaties is dat een mooi moment om eens kritisch naar de eigen veiligheidscommunicatie te kijken.
Begrijpt iedereen onze veiligheidsinstructies?
Zijn onze toolboxen toegankelijk voor alle medewerkers?
Kunnen anderstalige medewerkers eenvoudig een onveilige situatie melden?
Gebruiken we voldoende pictogrammen en visuele instructies?
En misschien wel de belangrijkste vraag: controleren we of onze boodschap daadwerkelijk is overgekomen?
Want een veilige werkomgeving ontstaat niet door zoveel mogelijk informatie te verstrekken.
Een veilige werkomgeving ontstaat wanneer mensen weten wat er van hen wordt verwacht, risico’s herkennen en elkaar begrijpen.
Bij IKAS helpen we organisaties om veiligheidsbeleid en veiligheidscommunicatie niet alleen op papier goed te regelen, maar vooral praktisch toepasbaar te maken op de werkvloer.
Want veilig werken begint met duidelijke communicatie.
Wilt u meer weten over veiligheid? Neem dan contact met ons op.
Recente reacties