Duurzaamheid begint met kennis, bewustwording en vooral met doen. Op 8 oktober is het de Dag van de Duurzaamheid in het Onderwijs. Een mooi moment om stil te staan bij de belangrijke rol die onderwijs speelt bij het creëren van een veilige, gezonde en duurzame toekomst.
Want duurzaamheid gaat over veel meer dan energie besparen, afval scheiden of zonnepanelen op het dak. Het gaat ook over hoe we gebouwen ontwerpen en gebruiken, hoe we omgaan met grondstoffen, hoe gezond onze werk- en leeromgeving is en welke keuzes we vandaag maken voor de mensen die er morgen gebruik van maken.
Onderwijs vormt de professionals van morgen
Leerlingen en studenten die vandaag in de schoolbanken zitten, zijn straks onze monteurs, projectleiders, veiligheidskundigen, engineers, zorgprofessionals, bouwkundigen en ondernemers.
Juist daarom is het belangrijk dat thema’s als duurzaamheid, veiligheid en gezondheid niet los van elkaar worden gezien.
Een duurzame oplossing die niet veilig kan worden onderhouden, is immers geen goede oplossing. Hetzelfde geldt voor een energiezuinig gebouw; zonder een ongezond binnenklimaat is het geen goede oplossing. En circulair werken is pas echt succesvol wanneer ook tijdens demontage, hergebruik en verwerking rekening wordt gehouden met arbeidsveiligheid en blootstellingsrisico’s.
Door hier tijdens opleidingen al aandacht voor te hebben, wordt duurzaam en veilig denken steeds meer vanzelfsprekend.
Een duurzame leeromgeving is ook een gezonde leeromgeving
Duurzaamheid is ook zichtbaar in de school zelf. Denk bijvoorbeeld aan:
- een gezond binnenklimaat;
- voldoende ventilatie en frisse lucht;
- goede verlichting en voldoende daglicht;
- beperking van geluid en hinder;
- veilig gebruik en onderhoud van installaties;
- zorgvuldig gebruik van materialen en grondstoffen;
- aandacht voor ergonomie en welzijn;
- duurzame en veilige inrichting van praktijklokalen en werkplaatsen.
Hier komen duurzaamheid, arbeidshygiëne en veiligheid direct bij elkaar.
Een gebouw kan technisch zeer duurzaam zijn, maar uiteindelijk zijn het de mensen die erin moeten leren, werken en verblijven. Hun gezondheid en veiligheid moeten daarom altijd onderdeel zijn van de afweging.
Duurzaamheid vraagt om vooruitkijken
Veel duurzame keuzes worden gemaakt tijdens het ontwerp van gebouwen, installaties, producten en werkprocessen. Juist in die fase is veel winst te behalen.
Kan een installatie later veilig worden onderhouden? Kunnen onderdelen worden vervangen zonder onnodige risico’s? Welke materialen worden toegepast? Kunnen deze later worden hergebruikt? Welke blootstelling kan tijdens onderhoud of demontage ontstaan?
Door dergelijke vragen al vroeg te stellen, voorkomen we dat duurzaamheid alleen een technisch of financieel vraagstuk wordt benaderd.
Dit principe geldt niet alleen voor de bouw of industrie. Ook binnen het onderwijs helpt het om leerlingen en studenten te leren kijken naar de volledige levenscyclus van een product, gebouw of proces.
Van bewustwording naar gedrag
Een duurzame toekomst ontstaat niet alleen door regels en technische oplossingen. Gedrag speelt minstens zo’n belangrijke rol.
Dat herkennen we ook binnen veiligheid.
Je kunt procedures schrijven, instructies geven en voorzieningen treffen, maar uiteindelijk bepaalt het dagelijks handelen van mensen voor een belangrijk deel het resultaat.
Dat geldt ook voor duurzaamheid. Kleine keuzes worden gewoontes en gewoontes bepalen uiteindelijk de cultuur van een organisatie.
Onderwijs heeft daarmee een unieke positie. Niet alleen kennis overdragen, maar jonge mensen leren om kritisch te kijken, verantwoordelijkheid te nemen en bewuste keuzes te maken.
Investeren in kennis is investeren in de toekomst
De Dag van de Duurzaamheid in het Onderwijs is daarom meer dan een dag waarop we aandacht vragen voor het klimaat. Het is een moment om te kijken naar de kennis, vaardigheden en houding die we toekomstige generaties willen meegeven.
Bij IKAS zien we duurzaamheid, veiligheid en gezondheid als onderwerpen die elkaar versterken.
Een toekomstbestendige organisatie kijkt niet alleen naar wat vandaag moet volgens wet- en regelgeving, maar ook naar wat morgen nodig is om mensen gezond en veilig te laten werken.
Daar kunnen we niet vroeg genoeg mee beginnen.
Want wie vandaag investeert in bewustwording en kennis, werkt morgen veiliger én duurzamer.
Recente reacties